Thiết kế giếng trời nhà phố – 7 lưu ý giúp lấy sáng, thông gió và hạn chế mưa tạt

Đối với những ngôi nhà phố có diện tích hạn chế, đặc biệt là nhà ống nằm giữa các công trình liền kề, việc lấy sáng và thông gió tự nhiên luôn là vấn đề được nhiều gia chủ quan tâm. Trong đó, thiết kế giếng trời là một giải pháp thường được lựa chọn nhằm bổ sung ánh sáng, cải thiện sự lưu thông không khí và tạo cảm giác thông thoáng cho không gian sống.

Hình ảnh thiết kế giếng trời nhà phố

Tuy nhiên, nếu bố trí không hợp lý hoặc thi công thiếu các giải pháp kỹ thuật cần thiết, giếng trời có thể gây ra những bất tiện như mưa tạt, thấm dột, đọng nước, nắng nóng hoặc tiếng ồn giữa các tầng. Vậy khi thiết kế giếng trời cho nhà phố cần lưu ý những gì? Hãy cùng Việt Quang Group tìm hiểu những yếu tố quan trọng để lựa chọn phương án phù hợp ngay từ giai đoạn thiết kế.

Giếng trời là gì? Vì sao nhà phố nên thiết kế giếng trời?

Giếng trời là khoảng không gian thông theo phương đứng, thường được bố trí xuyên qua một hoặc nhiều tầng của ngôi nhà. Phía trên giếng trời có thể để mở hoặc lắp đặt hệ mái lấy sáng tùy theo phương án kiến trúc và nhu cầu sử dụng.

Hình ảnh giếng trời kết hợp cầu thang

Đối với nhà phố có chiều ngang từ 3–5m, hai bên thường tiếp giáp nhà hàng xóm nên khả năng bố trí cửa sổ lấy sáng bị hạn chế. Khi đó, giếng trời có thể mang lại nhiều lợi ích:

Bổ sung ánh sáng tự nhiên: Giúp những khu vực giữa hoặc cuối nhà tiếp nhận thêm ánh sáng, giảm sự phụ thuộc vào đèn điện vào ban ngày.
Hỗ trợ thông gió: Khi được kết hợp với các cửa lấy gió và lối thoát khí phù hợp, giếng trời góp phần cải thiện sự lưu thông không khí trong nhà.
Tạo cảm giác rộng rãi: Khoảng thông tầng giúp không gian có chiều sâu và bớt cảm giác bí bách.
Tăng tính thẩm mỹ: Có thể kết hợp giếng trời với cầu thang, cây xanh hoặc các chi tiết trang trí để tạo điểm nhấn kiến trúc.

Dù có nhiều ưu điểm, giếng trời không phải lúc nào cũng cần thiết hoặc càng lớn càng tốt. Diện tích, vị trí và cấu tạo giếng trời cần được tính toán phù hợp với mặt bằng công năng, điều kiện lấy sáng, thông gió và đặc điểm thực tế của từng ngôi nhà.

7 lưu ý quan trọng khi thiết kế giếng trời cho nhà phố

7 lưu ý quan trọng gia chủ cần lưu ý khi thiết kế giếng trời nhà phố

1. Lựa chọn vị trí giếng trời phù hợp với mặt bằng công năng

Vị trí đặt giếng trời ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng lấy sáng, thông gió và cách tổ chức không gian bên trong ngôi nhà. Đối với nhà phố, giếng trời thường được bố trí ở khu vực giữa nhà, gần cầu thang hoặc phía cuối nhà.

Giếng trời giữa nhà: Phù hợp với những ngôi nhà có chiều sâu lớn, giúp bổ sung ánh sáng cho khu vực trung tâm vốn khó tiếp cận ánh sáng từ mặt tiền. Khi kết hợp với cầu thang, khoảng thông tầng còn tạo sự kết nối giữa các tầng.
Giếng trời cuối nhà: Thường được lựa chọn khi gia chủ muốn tăng độ thông thoáng cho khu vực bếp, phòng ăn hoặc không gian sinh hoạt phía sau.

Tùy theo chiều dài khu đất, hướng nhà và vị trí các phòng chức năng, kiến trúc sư sẽ cân nhắc phương án bố trí phù hợp. Không nên đặt giếng trời chỉ vì yếu tố thẩm mỹ mà bỏ qua ảnh hưởng đến diện tích sử dụng và sự riêng tư của các phòng.

Lựa chọn vị trí bố trí giếng trời phù hợp

2. Thiết kế mái che giếng trời để hạn chế mưa tạt

Một trong những vấn đề gia chủ thường lo ngại khi làm giếng trời là tình trạng nước mưa tạt vào bên trong, đặc biệt trong những đợt mưa lớn kèm gió mạnh. Đối với giếng trời có mái che, gia chủ có thể cân nhắc các vật liệu lấy sáng như kính an toàn phù hợp hoặc tấm polycarbonate. Mỗi loại vật liệu có đặc điểm riêng về khả năng truyền sáng, trọng lượng, độ bền và yêu cầu lắp đặt.

Khi thiết kế mái che, cần chú ý đến độ dốc thoát nước, hệ khung đỡ, vị trí liên kết và các khe tiếp giáp với tường. Những vị trí này cần được xử lý chống thấm phù hợp để hạn chế nguy cơ nước mưa thấm qua. Nếu muốn duy trì khả năng thông gió tự nhiên, có thể nghiên cứu phương án mái che kết hợp ô thoáng hoặc cửa thông gió có khả năng hạn chế mưa hắt.

Cần lưu ý rằng mái che lấy sáng cố định không đồng nghĩa với khả năng thông gió tốt. Vì vậy, giải pháp lấy sáng và thông gió cần được xem xét đồng thời ngay từ đầu.

3. Bố trí hệ thống thoát nước tại khu vực giếng trời

Đối với giếng trời không có mái che hoặc có khả năng tiếp nhận nước mưa, hệ thống thoát nước là hạng mục không thể bỏ qua. Khu vực sàn phía dưới cần được thiết kế độ dốc phù hợp, bố trí phễu thu và đường ống thoát nước để hạn chế tình trạng đọng nước khi trời mưa.

Nếu giếng trời kết hợp tiểu cảnh hoặc bồn cây, gia chủ cần tính toán thêm khả năng thoát nước của khu vực trồng cây, tránh để nước ngấm kéo dài vào kết cấu và các bề mặt hoàn thiện xung quanh. Bên cạnh đó, vị trí phễu thu nước nên thuận tiện cho việc vệ sinh, kiểm tra và xử lý khi xảy ra tắc nghẽn. Việc bố trí hệ thống thoát nước ngay từ giai đoạn thiết kế sẽ thuận lợi hơn so với sửa chữa, bổ sung sau khi công trình đã hoàn thiện.

4. Chú trọng chống thấm tường và sàn giếng trời

Giếng trời là khu vực có thể chịu tác động trực tiếp của nắng, mưa và sự thay đổi nhiệt độ. Vì vậy, các hạng mục chống thấm cần được quan tâm trong quá trình thi công. Những vị trí cần chú ý bao gồm chân tường, sàn giếng trời, cổ ống thoát nước, khe tiếp giáp giữa mái che và tường, cùng các khu vực có nguy cơ tiếp xúc thường xuyên với nước.

Đối với giếng trời không có mái che, vật liệu hoàn thiện bề mặt cũng cần phù hợp với điều kiện sử dụng. Không nên chỉ lựa chọn vật liệu dựa trên màu sắc hoặc hình thức trang trí mà bỏ qua khả năng chịu ẩm và yêu cầu bảo trì. Trong quá trình thi công, các lớp chống thấm cần được thực hiện theo đúng quy trình kỹ thuật và kiểm tra trước khi triển khai những hạng mục hoàn thiện tiếp theo.

Thi công chống thấm khu vực sàn và thành giếng trời

5. Kiểm soát ánh nắng và nhiệt độ trong nhà

Mặc dù giếng trời giúp bổ sung ánh sáng tự nhiên, nhưng nếu không kiểm soát hợp lý, lượng bức xạ mặt trời đi vào nhà có thể khiến một số khu vực trở nên nóng bức, đặc biệt vào thời điểm nắng gắt. Vì vậy, thiết kế giếng trời cần xem xét hướng nắng, diện tích ô lấy sáng và đặc tính của vật liệu mái che.

Đối với những vị trí đón nắng mạnh, gia chủ có thể cân nhắc sử dụng vật liệu lấy sáng có khả năng hạn chế truyền nhiệt, kết hợp lam che nắng hoặc giải pháp thông gió phù hợp. Không nhất thiết phải sử dụng mái lấy sáng trong suốt hoàn toàn. Tùy theo nhu cầu, kiến trúc sư có thể lựa chọn vật liệu khuếch tán ánh sáng nhằm tạo độ sáng dễ chịu hơn cho không gian bên dưới.

Mục tiêu của thiết kế là đưa ánh sáng tự nhiên vào nhà một cách hợp lý, thay vì lấy sáng tối đa nhưng làm tăng cảm giác nóng bức khi sử dụng.

6. Hạn chế tiếng ồn và đảm bảo sự riêng tư giữa các tầng

Do có đặc điểm thông theo phương đứng, giếng trời có thể khiến âm thanh từ tầng dưới truyền lên các tầng phía trên rõ hơn, đặc biệt khi bề mặt xung quanh sử dụng nhiều vật liệu cứng và nhẵn.

Đối với những ngôi nhà có phòng ngủ hoặc không gian làm việc tiếp giáp giếng trời, cần cân nhắc vị trí cửa, vách ngăn và cách tổ chức mặt bằng để hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt. Gia chủ cũng có thể sử dụng một số vật liệu hoàn thiện có đặc tính hấp thụ âm phù hợp, kết hợp cây xanh hoặc các chi tiết kiến trúc để cải thiện cảm nhận về âm thanh. Tuy nhiên, các chi tiết trang trí thông thường không thể thay thế hoàn toàn giải pháp cách âm chuyên dụng. Nếu công trình có yêu cầu cao về sự yên tĩnh, vấn đề âm học cần được xem xét ngay trong phương án thiết kế.

7. Bảo đảm an toàn và thuận tiện trong quá trình sử dụng

Bên cạnh khả năng lấy sáng và thông gió, giếng trời còn cần đáp ứng yêu cầu an toàn, đặc biệt đối với những ngôi nhà có trẻ nhỏ. Các vị trí tiếp giáp khoảng thông tầng phải được bố trí lan can, vách ngăn hoặc biện pháp bảo vệ phù hợp. Nếu giếng trời có mái kính, cần lựa chọn cấu tạo kính an toàn, hệ khung và liên kết đáp ứng yêu cầu kỹ thuật. Ngoài ra, gia chủ nên tính đến việc vệ sinh mái che, kiểm tra máng thoát nước và bảo trì các chi tiết ở vị trí cao. Một giếng trời được thiết kế đẹp nhưng khó tiếp cận để vệ sinh hoặc sửa chữa có thể gây bất tiện trong quá trình sử dụng lâu dài.

Nên thiết kế giếng trời có mái che hay không có mái che?

Tùy theo đặc điểm công trình, cả hai phương án đều có thể được sử dụng. Gia chủ nên cân nhắc dựa trên nhu cầu lấy sáng, thông gió, khả năng thoát nước và điều kiện bảo trì.

Tiêu chí	Giếng trời có mái che	Giếng trời không có mái che
Lấy sáng	Phụ thuộc độ truyền sáng và đặc tính vật liệu mái	Tiếp nhận ánh sáng tự nhiên trực tiếp, phụ thuộc vị trí và điêu kiện che chắn
Thông gió	Cần có ô thoáng hoặc giải pháp thông gió bổ sung	Thuận lợi hơn khi có đường lưu thông khí
Nước mưa	Hạn chế nước mưa nếu thi công kín nước	Cần hệ thống thu và thoát nước
Bảo trì	Cần vệ sinh mái, kiểm tra liên kết	Cần vệ sinh sàn, phễu thu và bề mặt ngoài trời
Không gian phù hợp	Cầu thang, sảnh, khu vực sinh hoạt cần tránh mưa	Sân trong, tiểu cảnh hoặc khoảng thông tầng ngoài trời

Không có phương án nào phù hợp với tất cả công trình. Với nhà phố có diện tích hạn chế, lựa chọn mái che nên được xem xét cùng mặt bằng công năng và giải pháp thông gió tổng thể.

Những sai lầm thường gặp khi thiết kế và thi công giếng trời

Dù mang lại nhiều lợi ích về ánh sáng và thông gió, giếng trời vẫn có thể gây bất tiện cho quá trình sử dụng nếu phương án thiết kế và thi công chưa phù hợp. Một số sai lầm gia chủ cần tránh gồm:

Bố trí giếng trời quá lớn: Làm giảm diện tích sử dụng, ảnh hưởng đến việc sắp xếp phòng chức năng và có thể phát sinh yêu cầu điều chỉnh kết cấu công trình.
Không kiểm soát hướng nắng: Khiến khu vực bên dưới tiếp nhận quá nhiều bức xạ mặt trời, gây nóng bức vào những thời điểm nắng gắt.
Không tính toán thoát nước: Đặc biệt với giếng trời mở, việc thiếu độ dốc hoặc đường thoát nước phù hợp có thể dẫn đến đọng nước, thấm ẩm tại khu vực giếng trời không có mái che.
Xử lý chưa tốt các vị trí tiếp giáp: Liên kết giữa mái che, khung đỡ và tường nếu không được thi công đúng kỹ thuật có thể phát sinh thấm dột.
Thiếu phương án bảo trì: Mái lấy sáng, máng nước và các chi tiết trên cao khó vệ sinh sẽ gây bất tiện khi sử dụng.

Để hạn chế những vấn đề trên, gia chủ nên xác định rõ nhu cầu ngay từ giai đoạn thiết kế kiến trúc, đồng thời thống nhất các giải pháp kỹ thuật với đơn vị thi công trước khi triển khai xây dựng.

Việt Quang Group – Tư vấn thiết kế và thi công nhà phố tại TP.HCM

Thiết kế giếng trời không đơn thuần là tạo một khoảng trống để lấy sáng mà còn liên quan đến cách bố trí công năng, thông gió, chống thấm, thoát nước và kết cấu của ngôi nhà.

Đối với các công trình nhà phố, đặc biệt là nhà ống có chiều ngang hạn chế, phương án bố trí giếng trời cần được nghiên cứu đồng bộ với mặt bằng công năng, kết cấu và điều kiện thực tế của từng công trình. Điều này sẽ giúp gia chủ lựa chọn giải pháp phù hợp với diện tích, nhu cầu sinh hoạt và điều kiện xây dựng thực tế.

ư vấn thiết kế và thi công nhà phố tại TP.HCM

Việt Quang Group nhà thầu thiết kế và thi công nhà phố tại TP.HCM

Việt Quang Group cung cấp dịch vụ thiết kế và thi công xây nhà trọn gói tại TP.HCM, từ khảo sát hiện trạng, tư vấn phương án kiến trúc đến triển khai các hạng mục xây dựng và hoàn thiện theo hợp đồng. Nếu Quý khách đang chuẩn bị xây nhà và muốn bố trí giếng trời để cải thiện ánh sáng, thông gió cho không gian sống, hãy liên hệ Việt Quang Group qua hotline 096 1993 915 để được tư vấn phương án thiết kế và dự toán chi phí phù hợp với công trình.